خدا وعذاب آخرت بترسانى - يا نترسانى بىترديد ، ايمان نخواهند آورد . « كفر » در لغت ، به معناى پوشاندن است ؛ و « الزارعُ كافرٌ » ؛ يعنى دانه‌ها را در زير زمين مىپوشد . ودر اصطلاح قرآن وروايات وفقه اسلامى ، انكار همه يا برخى از أصول دين است - اصالتاً ، يا ملازمتاً - نظير انكار بعضي از ضروريّات دين كه ملازم با تكذيب پيامبر صلى الله عليه وآله باشد . واين آيهء شريفه ، بىترديد ، اطلاق ندارد ؛ زيرا عدّه‌اى از كفّار ، دعوت اسلام وپيامبر را پذيرفتند واسلام آوردند . پس مراد ، مشركينِ معدودى از أهل مكّه است ، چنانچه در آيهء 10 سورهء يس - كه در مكّه نازل شده - بدان‌ها اشاره رفته . وآن‌ها بودند كه از ابتدأ با پيامبر اسلام ، بناى مخالفت وعناد ولجاجت نهادند وجنگ بدر وأحد را برپا كردند ؛ وهمه در حال كفر ، از دنيا رفتند . بحث حديثي در كتاب أصول كافى از امام صادق عليه السلام نقل كرده كه فرمود : « كفر در كتاب خداوند ، در پنج معنا استعمال شده ؛ كفر به معناى انكار ، كه دو قسم است ؛ وبه معناى ترك فرمان خدا ؛ وبه معنى برائت وبيزارى ؛ وبه معنى كفران نعمت » . سپس فرمود : « كفر انكارِ قسم اوّل ، عبارت است از انكار پروردگار ، كه طبيعىها وضدّ خدايان مىگويند ، چنانچه فرموده وَما يُهْلِكُنا إلَّا الدَّهْرُ ، « 1 » وفرموده : إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ . . . ، « 2 » يعنى اين قسم نيز داخل اين آية است . وكفر انكارِ قسم دوم ، انكار كردنِ خدا است به زبان از روى تكبّر وعناد با وجود يقينِ باطني به وجود أو ، چنانچه فرمود : وَجَحَدُوا بِها وَاسْتَيْقَنَتْها أنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوًّا . « 3 » وكفر سوم ، كفران نعمت است ، چنانچه فرمود : لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إنَّ عَذابى لَشَديدٌ . « 4 » وكفر چهارم ، مخالفت فرمان خداوند است ، چنانچه فرموده : أفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ

--> ( 1 ) . سورهء جاثيه ، آيهء 24 . ( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 6 . ( 3 ) . سورهء نمل ، آيهء 14 . ( 4 ) . سورهء إبراهيم ، آيهء 7 .